NHÀ VĂN, NHÀ BÁO

 

                        Chu Tất Tiến

 

Cách đây nhiều thập niên,

Ông họ Nguyễn đă phải kêu lên:

"Nhà văn An Nam khổ như chó!"

V́ ông thấy các nhà văn bị xếp xó

Bởi các nhà Báo đầy quyền năng

Là những nguời làm "Cha" cuả các nhà văn

Nếu họ không muốn cho nhà văn hiện diện

Th́ họ chỉ việc từ khuớc, không cần phản biện

"Dẹp cái bài nó đi! Cho vào thùng rác!"

Thế là toi đời nhà văn, nguời đến từ thế giới khác

Thế giới cuả những cái đầu, mà không có cái "Toà"

Báo là thế giới cuả những ông Toà

Phân tích, mổ xẻ, xăm xoi từng bài viết

Lời cuả những ông Toà "Báo" là lời tiên quyết

Và cũng là lời sau cùng, không thể kiện thưa

Ông Toà bảo: "Cha này khó ưa!" th́ là "khó ưa!"

"Nhỏ này đọc đuợc", th́ là đuợc đọc

Nếu ông Toà bảo: "không có giá trị văn học!"

Lập tức vất đi, dù bao năm viết lách đớn đau

Những nhà văn, chỉ có mỗi một cái đầu

Không phuơng tiện, nên đành thua số phận

Có những nhà văn, cả đời lận đận

Mang đưá con ḿnh đi rao bán măi chả ai mua

V́ những ông Toà, quyền hơn cả vua

Quyết định tất, dù đôi khi, Ṭa thiếu .. chữ!

Có những ông Toà, suốt đời nặn chữ

Vuốt măi không ra một bài đọc ra hồn

Dốc hết sức ḿnh, gối mỏi, chân chồn

Leo lên nóc Văn Học, tụt lên tụt xuống

Có ông Toà, bắc ghế lên cao, trễ kính, nh́n xuống

Bọn nhà văn cắc ké, kỳ nhông

Cứ suốt ngày vác truyện, chạy rong

Kiếm chỗ gửi, toát hết  mồ hôi nách

Miệng cầu tài, cuời măi muốn rách

Chả ai thèm cuời lại, chỉ vẫy tay: "ra đi!"

Ông Nhà Báo, những ông Toà quyền uy

Đôi khi không thèm liếc nhà văn một tích tắc

Thấy nhà văn đến, ông vội nh́n đi nơi khác

Hoặc đăm chiêu, nh́n màn ảnh, bặm môi

Khiến ông nhà văn thở dài, "thôi, rồi!"

Ông Toà bận, ḿnh đành về vậy!

Nhà văn kia không biết rằng, truyện ấy

Có thể đăng, nếu biết cách chạy ṿng

Nghĩa là biết điều, phải có tay trong

Cà phê, thuốc lá, phải linh tinh ăn nhậu

Phải la cà, phải quen với các "đầu nậu"

Văn chuơng cũng có những "thủ tục đầu tiên"

Nếu cứ tàn tàn, tuởng ḿnh ở cơi tiên

Th́ sẽ ngoẻo, sẽ tàn luôn, xếp xó!

Lại có những nhà văn, chấp nhận khổ hơn chó

Muốn văn ḿnh đuợc xem, đừng hỏi: "nhuận bút đâu?"

Cứ viết đi, suy nghĩ, ṿ bứt đầu

Rồi nộp bản, "cái này... Chuà, anh ạ!"

Th́ các báo đăng liền, báo quen, báo lạ

Báo nào cũng mời vô "Ban biên tập" liền!

Độc giả không biết rằng, đăng chẳng có tiền!

Mục đích chỉ làm giầu cho ông nhà báo!

Báo muợn tên ông, câu độc giả, rồi bán báo

Nhưng không thích chia "xu" cho ông nhà văn

Có những báo chỉ trả luơng một, hai nhà văn

C̣n bao nhiêu nguời khác, th́ "pa-gốt-đa" hết!

Có báo quen một nguời, nên đăng hoài không hết

C̣n bao nhiêu nguời khác, đi chỗ khác chơi!

Có báo chỉ kiếm một nguời viết rất dài hơi

Nhưng viết bậy, tạo x́-căng-đan, câu khách

Có tờ báo, tuần nào cũng bài dai nhách

Cuả một nguời mang tiểu sử đen thui

Văn chuơng chỉ cỡ "em có thuơng tui..?"

Vậy mà đăng hoài, bao năm chưa chán

V́ có những ông Toà, tŕnh độ sáng láng

Biết làm tiền, nhưng không biết viết văn..

Nhưng thôi, nói làm chị, chuyện .. cung Trăng!

Trái đất này, con nguời vẫn thế!

Tiền bạc đầu tiên, c̣n văn chuơng... ôi! thây kệ!

Lũ nhà văn chúng bay, ai bảo thích suy tư!

Lại không biết rằng, chỉ một số nhà văn rực rỡ

C̣n lại đa phần, sống lẽo đẽo, quẩn quanh

Cho đến hết đời, vẫn là kiếp .. Trời hành!

Thôi, chuyện chó, chuyện nguời.. đà có số!

Chiếc giầy xỏ chân cũng có số

Con nguời, thật ra, chỉ là

Chiếc lá trôi sông..

 

                                                Chu Tất Tiến.