SÁCH NHIỄU T̀NH DỤC TRONG GIÁO HỘI CÔNG GIÁO: MỘT VẾT NHƠ TINH THẦN VÀ MỘT SỰ BẤT HẠNH CHO GIÁO DÂN. 
 
 

Kể từ năm 1950 đến nay, Giáo Hội Công Giáo đă phải chi ra trên 1 tỷ 500 triệu đô la để giải quyết những vụ kiện tụng về sách nhiễu t́nh dục của các vị “chủ chiên” đối với các “con chiên non”. Nhiều Giáo Phận đă phải đóng cửa, sau khi khai phá sản v́ phải bồi thường những số tiền lên đến vài chục triệu đô la như Tucson, thuộc Arizona; Spokane, Washington; Portland, Oregon; và Davenport, thuộc Iowa. Một số giáo phận khác cũng long đong với số tiền bồi thường hàng nhiều chục triệu.

Ước tính có khoảng 1,000 giáo dân thưa kiện về sách nhiễu t́nh dục, trong đó có một số lớn muốn kiếm lợi về tiền bạc đă dựng chuyện, không đủ bằng chứng nên bị Ṭa bác đơn. Số nhỏ c̣n lại có đầy đủ lời khai và nhân chứng nên được Ṭa Án chấp thuận cho được bồi thường về “giá trị tinh thần bị tổn hại.” Riêng Giáo Phận Los Angeles, kể từ năm 1930 đă nhận hơn 500 đơn kiện dính dáng đến 200 tu sĩ. Mới đây, Giáo Phận Los Angeles vừa đồng ư bồi thường 60 triệu đô cho 45 nạn nhân của những vụ sách nhiễu t́nh dục gây ra bởi 22 cựu tu sĩ, trong đó 50 triệu sẽ lấy thẳng từ  Giáo Phận và

8 triệu nhận từ hệ thống Giáo Hội. Trước đó, th́ Giáo Phận Quận Cam đă nhận bồi thường 100 triệu cho 90 nạn nhân bị các vị linh mục, tu sĩ mất tự chủ.

Đức Hồng Y Roger Mahony tuyên bố: “Tôi cầu nguyện cho vụ dàn xếp này sẽ giúp cho những nạn nhân tiếp tục đi tới trong đời sống của họ và sẽ t́m thấy một tương lai tươi sáng cho cá nhân và gia đ́nh của họ.”

Nói chung, mọi người đều hy vọng những nạn nhân đó sẽ t́m thấy hạnh phúc qua món tiền bồi thường to lớn này, trên dưới 1 triệu đồng một người, có thể hoàn toàn xóa được những ám ảnh dĩ văng từ vài chục năm về trước. Nhưng, từ những sự kiện này, một số giáo dân đă nêu ra một vài điểm thắc mắc trong khi vẫn c̣n chờ giải quyết các vụ kiện tương tự:

1-Tại sao lại bắt giáo dân phải chịu trách nhiệm v́ một tu sĩ vi phạm pháp luật?

Từ xưa, Luật pháp được đặt ra để trừng trị từng cá nhân riêng rẽ, ai làm nấy chịu. Trường hợp của các Tu Sĩ Công giáo lại khác. Cha Xứ, Cha Sở, Thầy Sáu có thái độ không đúng với các tu sinh, cậu giúp lễ... th́ lại có Nhà Xứ, Nhà Chung, và Giáo Phận Quận hạt lo trả tiền bồi thường. Nhưng tiền đâu mà Nhà Xứ, Nhà Chung, và Quận Hạt có tiền? Những cơ sở này không phải là những cơ sở thương mại, chỉ là những văn pḥng được thiết lập để điều hành công việc của Giáo Hội mà thôi, vậy, trên căn bản, tất cả tiền quỹ có đuợc là do Giáo dân đóng góp. Ngoài việc thu tiền hàng tuần để nộp lên trên giáo phận, rồi chờ cho giáo phận tính toán và gửi trả lại cho nhà thờ để xử dụng,  các vị chủ chăn c̣n phải kêu gọi giáo dân góp thêm những món tiền đặc biệt để trùng tu giáo xứ. Tất cả giáo dân đă từng đi lễ không thể nào quên được những lần Cha Sở, thường là người bản xứ, hay Cha Quản Nhiệm người Việt, lên tiếng kêu gọi con chiên đóng góp theo năm, hay theo tháng. Đôi khi, v́ nhu cầu cần thiết bất thường như muốn sửa băi đậu xe, sửa hệ thống đèn, hệ thống âm thanh, quạt... Cha Quản Nhiệm phải bỏ luôn một bài giảng thường lệ để nói về việc góp tiền này. Số tiền thu được hàng tuần thay đổi tùy theo mùa và cũng không lớn lắm, từ vài ngàn đến hai chục ngàn một ngày lễ Chủ Nhật. Nhưng, bất ngờ, chỉ v́ một bản án của Ṭa, mà Giáo Hội phải chi một số tiền khổng lồ, từ vài chục triệu đến cả trăm triệu, để bồi thường cho những hành động vi phạm đạo đức của những chủ chăn nào đó, có khi giáo dân không biết mặt, không biết tên, v́ đă đổi đi từ khuya rồi, đă về hưu, hoặc đă xuất để lấy vợ...

Cách giải quyết này có thể có lư về một mặt hành chánh nào đó trước pháp luật, nhưng lại hoàn toàn vô lư về phương diện Tinh Thần và trách nhiệm liên đới. Cha Sở, cha Phó, cha phụ tá, thầy Sáu... chỉ là một người tự nguyện đi tu, để trở thành người lănh đạo tinh thần của một cơ sở Tôn giáo. Về phương diện hành chánh, họ là người được bổ nhiệm chủ quản một cơ sở tôn giáo công cộng, có nhiệm vụ phục vụ những nhu cầu tinh thần cho giáo dân, những nhu cầu hoàn toàn trừu tượng, không phải vật chất. Những vị này, theo giáo luật, chỉ đến rồi đi, không phải là chủ vĩnh viễn của một cơ sở nào hết. Tùy theo từng vùng, mà thời gian lưu lại tại một Nhà Xứ có thể bốn năm, có thể năm năm hoặc nhiều hơn, nhưng dù lâu hay mau, họ cũng chỉ là người được đặt để thi hành chức vụ của một Tông đồ. Vậy, tại sao khi họ vi phạm pháp luật, th́ giáo dân, không những là người vô tội mà c̣n là người đă hy sinh tiền bạc để giúp bảo tŕ nhà thờ, nhà xứ, nhà chung, lại phải trả tiền cho các hành động cá nhân, đơn lẻ, lén lút của một vài vị tu sĩ bất xứng?

Có lư lẽ cho rằng, khi một linh mục phạm lỗi th́ Giám Mục là người quản trị linh mục phải chịu trách nhiệm bồi thường. Khi Giám Mục phạm lỗi th́ cấp cao hơn phải có bổn phận phải bồi thường... Lư luận ấy, dù có biện luận theo luật pháp thế nào chăng nữa, cũng rồi lại quy vào một điểm: Tiền đâu mà bồi thường? Vẫn là tiền của giáo dân mà thôi.

Hơn nữa, ngay cả Giám Mục hay Giáo Hoàng cũng không thể nào “bảo đảm” (guarantee) với luật pháp rằng các vị linh mục sẽ suốt đời không phạm lỗi trước pháp luật. Thực tế, cho dầu tin vào lời thề trước bàn thánh một cách long trọng, trước toàn thể dân chúng, trước truyền thông rầm rộ, nhưng chắc chắn không một vị Chủ Chăn cấp cao hơn có thể bảo đảm bằng văn tự rằng nguời vừa tuyên hứa đó sẽ trung thành với Chúa cho đến chết, sẽ là một đấng Thánh trong tương lai. Thống kê cho thấy con số linh mục bỏ xứ về nhà rất cao. Ngay cả với những người làm cha ngoài đời, theo con sát nút, cũng không thể nào biết chắc được con ḿnh sẽ thành một đốc tờ, một kỹ sư, một giám đốc... Về tinh thần đă không dám bảo đảm, sao có sự bảo đảm về thể chất và những  nhu cầu của thể xác? Linh mục, ngoài thiên chức, vẫn chỉ là một con người với đầy đủ hỉ, nộ, ái, ố như những giáo dân khác. Điều làm cho họ khác với giáo dân là họ chấp nhận con đường “Tu tŕ”, nếu nói theo văn phong b́nh dân, th́ là phương pháp hăm ḿnh, kiêng cữ, tự ḿnh dẹp bỏ mọi ham muốn về thể xác mà thôi. Nhiều linh mục công chính đă giảng rất rơ trong nhà thờ rằng: “Chúng tôi cũng như quư ông, bà và anh chị em mà thôi. Cũng là những con nguời b́nh thuờng như quư ông, bà và anh, chị, em. Bởi vậy, xin quư bà đừng có xông vào trong pḥng riêng cuả chúng tôi một cách đuờng đột như thế. Ai muốn gặp, th́ xin vào pḥng khách và chờ đợi.” Như vậy, nếu thực tế, đă không có bảo đảm (guarantee), th́ không có trách nhiệm. Ở các công ty ngoài đời, nhân viên nào, giám đốc nào sách nhiễu t́nh dục, th́ người đó chịu tội, nếu công ty đă có Nội Quy ấn định rơ ràng về vấn đề này rồi. Do đó, không có ai thưa kiện Bộ Y Tế nếu trong Bộ có một người sách nhiễu t́nh dục.

Vậy, làm sao lại buộc giáo hội phải dùng tiền quỹ ra bồi thường cho một tu sĩ làm xằng để đến nỗi nhiều Giáo Phận phải khai phá sản, làm giáo dân hết chỗ thờ phượng?

Vấn đề này cực kỳ vô lư, cần phải nghiên cứu lại.

2-Tại sao lại có sự dàn xếp (settlement) để khỏi bị kiện? Tại sao lại có sự phân biệt giữa một tội nhân thường với một tội nhân là tu sĩ?

Trong xă hội Mỹ, v́ lối sống quá luông tuồng, sách vở phim ảnh về “sếch” nhan nhản, nên để tránh nạn xâm phạm t́nh dục xẩy ra ào ào, nên cứ hành vi nào bị gọi là “lạm dụng t́nh dục” hay “sách nhiễu t́nh dục” đều bị lên án. Chỉ cần một hành vi nh́n chăm chăm vào ngực một phụ nữ là bị đưa ra Ṭa, dù cho người ấy có ăn mặc hở hang. Liếc một người từ trên xuống dưới cũng có thể lănh một bản án. Một lời nói đong đưa, lời mời đi ăn cơm tối bị từ chối mà được lặp lại lần thứ hai, thứ ba, dù với t́nh ư trong sáng, cũng bị coi là “sách nhiễu t́nh dục.” Luật lệ nghiêm khắc này cũng giúp cho xă hội an b́nh đôi chút, tuy nhiên, đôi khi chính luật lệ này cũng bị lạm dụng. Một người thèm tiền, cần tiền có thể lợi dụng sự sơ ư của người khác mà thưa gửi để kiếm chút cháo. Một ông Mỹ đang đổ xăng bỗng nhẩy tới nắm cổ một ông Việt đưa ra toà v́ đă “nh́n vào ngực vợ ḿnh”. Một ông H.O v́ lỡ chạm cái túi mua đồ vào nguời một bà kỳ thị cũng bị cảnh sát hốt. Ông cụ nựng “chim” cháu nội bị hàng xóm nh́n thấy cũng lănh án... Cho nên không thiếu những kẻ lợi dụng điều luật này mà kiếm cớ thưa gửi các linh mục hiền lành, tốt bụng, hầu kiếm chút cháo.

Dĩ nhiên, với những tội phạm thật sự, th́ h́nh phạt ở Tù cũng xứng đáng, cho xă hội bớt nạn hiếp dâm, xúc phạm thân thể người khác, tạo ra những nạn nhân đáng thương.

Nhưng, điều kỳ quặc ở đây là những tội phạm đó thường th́ bị tù trừ những người giầu có nổi tiếng như Michael Jackson, th́ mới chịu dàn xếp trả cho “nạn nhân” vài chục triệu, c̣n những người khác th́ cứ việc ra Ṭa và nhận c̣ng số 8, không dàn xếp ǵ hết.  C̣n Giáo Hội, tại sao lại phải dàn xếp? Tại sao lại bắt giáo xứ chịu chung tiền đổi chác?  Nhất là có những vụ thưa kiện v́ đă xẩy ra cách đây chục năm. Những “nạn nhân” của mấy vụ ấy, thường th́ đă lập gia đ́nh, không thấy báo cáo có ai v́ buồn phiền mà phát điên hoặc tự tử...

Có người cho rằng không bồi thường th́ giáo phận bị rắc rối, v́ có cả vài trăm vụ kiện tụng liên tiếp, và số tiền này không phải là tiền phạt mà chỉ là tiền dàn xếp (settlement). Lư thuyết là như thế, nhưng nếu không có những trọng tài do Ṭa ấn định số tiền bồi thường như thế, th́ chắc rằng không có một giáo phận nào phải khai phá sản cả. Tại sao Ṭa Án lại đồng ư với những đ̣i hỏi quá đáng kia đối với giáo phận? Tại sao Giáo phận lại phải chấp nhận một số tiền dàn xếp khổng lồ trong khi biết đó không phải là tài sản của các vị tu sĩ mang vào đóng góp, trong khi biết rằng chỉ cần một phần trăm ngàn số tiền đó, th́ đă có nhiều nhà thờ mái tranh, vách đất được dựng lên, hàng trăm ngàn gia đ́nh đói khổ v́ nạn lụt, v́ chiến tranh, v́ núi lửa...được cứu sống? Có lư luận cho rằng Giáo Phận bị thưa kiện v́ không xử lư nghiêm minh với người sách nhiễu t́nh dục, cố t́nh bao che. Tại sao vậy? Có nguời lại cho rằng v́ Giáo Hội không muốn đưá con cuả ḿnh đi tù v́ tội nghiệp. Theo tín lư, một khi tu sĩ đă phạm tội t́nh dục, th́ không c̣n xứng đáng làm tu sĩ nữa. Hoặc giáng chức, hoặc bắt đi tu lại, hay là cho ra ngoài đời. Giáo Hội không thể chỉ chuyển ông cha có tội sang một địa phận khác, tiếp tục làm linh mục. Nếu giáo dân biết được, đức tin của họ sẽ lung lay, có thể chán nản và bỏ đạo. Lỗi đó của các bậc Chủ Chăn cấp cao. Tuy nhiên, trở lại vấn đề dùng tiền của Giáo dân mà dàn xếp cho các vụ này th́ bất công với giáo dân vô cùng.  Có người nói, nếu không bồi thường th́ sẽ bị tai tiếng, giáo dân sẽ mất đức tin. Thực tế, một khi đă có trát ṭa rồi, th́ đă tai tiếng rồi, c̣n dấu được chỗ nào nữa. Hơn nữa, với con số gần 50,000 tu sĩ mà chỉ có khoảng 100 nguời sai phạm th́ không làm lung lay đuợc đức tin cuả nguời Công Giáo đâu. Họ đều biết rằng, ngoài những con sâu đó, c̣n biết bao nhiêu ngàn vị xứng đáng phong Thánh khi c̣n sống.

Những vấn đề này cũng cực kỳ vô lư cần được giáo hội nghiên cứu lại.

Một giải pháp đề nghị cho vấn đề này như sau:

-Bảo vệ giá trị tinh thần, tách rời việc xác thịt: Cũng như các công ty, cơ sở bên ngoài, Giáo Hội có một cam kết rành  mạch về vấn đề sách nhiễu t́nh dục, ai làm nấy chịu. Giáo Hội không chịu trách nhiệm trước Luật pháp về hành động riêng tư của các tu sĩ. Lư do: Giáo Hội không quản lư tuyệt đối và toàn diện về thể chất của các tu sĩ là những nguời chỉ thề trên phuơng diện tinh thần để phục vụ Thiên Chúa cuả họ, những người sống riêng biệt với Giáo Phận và được quyền chủ động điều hành mọi sinh hoạt thuộc về cộng đồng của ḿnh và thuận theo Giáo Luật. (The Catholic Church, in general, does not absolutely or completely govern a priest who only vows to serve his God spiritually, who resides separately from the Diocese’s property,  and who has all power vested in him to manage all activities of his own church complying with the Church Law.) Có cam kết rơ ràng như vậy, Giáo Hội sẽ tránh được các việc kiện tụng vô lư cứ nẩy ra măi v́ sự quen ḥa giải của Giáo Hội.

-Cương quyết áp dụng biện pháp kỷ luật hành chánh với những người làm lỗi:

Một khi khám phá được một vụ tai tiếng nào đó, hoặc nhận được đơn thưa gửi của nạn nhân, lập tức có biện pháp xử lư hành chánh một cách minh bạch. Không v́ t́nh cảm riêng tư hay sự mềm yếu của bản thân Giáo Hội mà nương tay hoặc lờ  đi không phân xử. Né một đốm than nhỏ, mà không dập tắt đi ngay, có thể làm cháy nguyên căn nhà đang ở. 

Thực tế, giáo dân ở vào thế kỷ này đă biết phân biệt rơ đâu là bản chất con người và đâu là thiên chức của người mục tử. Họ cũng hiểu rất rơ là khi trái đất này c̣n Con Người,  th́ tội lỗi c̣n chan ḥa khắp nơi khắp chốn. C̣n sống giờ phút nào, lương tâm hay sự  Thánh Thiện  vẫn không chắc tồn tại. Thiếu ǵ con người, giây phút trước vẫn c̣n là Thánh Sống mà trong một lát đă có thể nhúng tay vào một tội lỗi ghê sợ. Chỉ có Thiên Chúa mới thật sự tuyệt đối hoàn thiện và vĩnh cửu.