NÓI CHUYỆN VỚI DÂN BIỂU LORETTA SANCHEZ, NGƯỜI BẠN THÂN THIẾT CỦA CỘNG ĐỒNG VIỆT.

                    Chu tất Tiến.

 

Ngày thứ Bẩy 15 tháng 3 năm 2008, tại đài truyền h́nh VHN-TV, người viết có dịp nói chuyện với bà Dân Biểu Liên Bang Loretta Sanchez về vấn đề những nhà tranh đấu cho Dân Chủ ở Việt Nam bị bách hại. Người viết đă trao cho bà Dân Biểu Liên Bang một danh sách những người tranh đấu đang bị cầm tù gồm những người đă nhận án, và những người không có bản án(*). Bà Dân Biểu hứa sẽ dùng hết sức để can thiệp vào việc này. Bà cho biết, bà là một “đứa con gái” ( a daughter) của cộng đồng người Việt như bài nói chuyện đă được tóm lược dưới đây:

-H: Thưa bà, với tư cách một người bạn thân thiết của cộng đồng Việt từ bao năm nay, bà có nhận định ǵ về t́nh h́nh nhân quyền tại Việt Nam, sau khi Việt Nam đă được nhận vào vai tṛ hội viên không thường trực của Hội Đồng Liên Hiệp Quốc? Bà có thấy họ thay đổi ǵ không?

-Đ: Kể từ khi chính quyền của Tổng Thống Bush bật đèn xanh cho Việt Nam được vào WTO, từ tháng giêng vừa qua, chúng ta không thấy có sự thay đổi ǵ mới mẻ. Ngược lại, nhiều nhân vật tranh đấu đă bị ở tù. Những cuộc khiếu kiện ôn ḥa ngoài đường phố đă bị tiêu diệt, mặc dầu họ tranh đấu rất ôn ḥa, chỉ đ̣i hỏi trả lại nhà cửa, đất đai của họ. Nhiều cuộc đ́nh công về quyền lợi lao động đă nổ ra v́ sự đối xử bất công. Đây là sự rạn nứt lớn trong hệ thống xă hội. Để đối phó lại việc đó, chúng ta phải có kế hoạch mới, phương hướng mới. 

-H:Theo lời bà vừa nói, đó đúng là sự rạn nứt lớn của hệ thống xă hội của Việt Nam. Như vậy, chúng ta phải có kế hoạch ǵ mới để mong có kết quả cho công cuộc đ̣i Tự Do cho Việt Nam?

-Đ: Công việc trước mắt là chúng ta phải nắm tay nhau cùng làm việc. Chúng ta phải lay động Thượng Viện để họ thông qua dự luật về Nhân Quyền. Cá nhân tôi đă bàn với Thượng Nghị Sĩ Barbara Boxer tuần vừa qua tại Washington D.C. Chúng tôi đang muốn cho Việt Nam trở lại danh sách những quốc gia cần quan tâm theo dơi. Trong ṿng hai tuần tới, chúng tôi sẽ bàn thảo với ông John Macain

làm cách nào để Thượng Viện thông qua dự luật Nhân Quyền này để buộc Tổng Thống kư ban hành, lúc đó, mới hy vọng có thay đổi ở Việt Nam.

-H: Bà đă biết, hiện nay rất nhiều nhà hoạt động cho Nhân Quyền ở Việt Nam bị tống vào tù, bà có thấy phương cách nào để giúp trả tự do cho họ không?

-Đ: Đây là điều tế nhị. Mỗi quốc gia có luật lệ riêng của họ. Chúng ta không thể đường đột can thiệp vào nội bộ của các quốc gia khác. Do đó, việc mà chúng ta có thể làm là tạo áp lực trên họ. Một dịp sắp tới là việc Nguyễn Tấn Dũng sắp sang thăm nước Mỹ, chúng ta phải cất cao tiếng nói qua việc xin các chính khách áp lực ông này. Tôi thấy ngoài California, c̣n các tiểu bang khác rất đông người Việt như ở Houston, Florida, Louisiana, hay Massachusette, bên ngoài Boston. Nếu tất cả các nơi có người Việt cư ngụ mà đồng loạt nhờ các chính khách can thiệp, th́ cuộc diện có thể thay đổi lớn.

-H: Bà đă về Việt Nam hai lần và đă tiếp xúc với các nhà tranh đấu cho Dân Chủ trong nước, theo bà nghĩ, liệu họ có cơ hội c̣n sống sót đến ngày thành công không?

-Đ: Trong chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên, tôi đă thăm Bác sĩ Nguyễn Đan Quế mặc cho công an theo dơi như rươi. Tôi nhớ Bác Sĩ Quế đă nói: “Mọi chuyện rồi sẽ thay đổi. Thời gian ở bên chúng tôi. Có thể là 10 năm hay 100 năm, nhưng rồi sẽ có ngày ấy. Chúng ta phải cứng rắn hơn, cương quyết hơn.” C̣n Ḥa thượng Thích Quảng Độ nói rằng: “chúng tôi rất mừng khi bà chiến đấu giùm chúng tôi”. Oâng và tôi nhất định sẽ nh́n thấy ngày ấy. Hiện nay, những con người can đảm như Lê thị Công Nhân đang chiến đấu v́ tin sẽ có ngày ấy. (Bà Loretta Sanchez giơ cao tấm h́nh của Luật sư Lê thị Công Nhân trước ngực.)

-H: Thay mặt cho những người không gửi lời nói đến bà được, chúng tôi xin chân thành cảm ơn bà đă làm một người bạn tốt của Việt Nam. Bà đă giúp cho chúng tôi rất nhiều trong cuộc chiến đấu này.

-Đ: Tôi muốn nói câu này. Tôi ở bên các bạn v́ tôi thấy ḿnh như một đứa con gái của cộng đồng (a daughter to the Vietnamese Community). Với tôi, cộng đồng Việt Nam là gia đ́nh đích thực của tôi. Nhiều người đă đến với tôi, đặt hy vọng vào tôi, mong tôi giúp họ chuyện này chuyện nọ. Tôi rất cảm động được cùng đồng hành với các bạn. Tôi vô cùng xúc động, rất mong cho mọi người được một đời sống tốt đẹp hơn. Không phải giúp cho họ rời đất nước của họ, mà họ phải được sống hạnh phúc ngay tại quê huơng của họ. Tôi làm những việc này v́ tôi thấy cần phải làm. (Nước mắt bà bắt đầu long lanh.)

-H: Chúng tôi không biết nói sao để cám ơn bà v́ tất cả những việc bà làm, không đến từ mục tiêu nào khác, ngoài tấm ḷng của bà. Chúng tôi thành thật muốn nói rằng: “Chúng tôi yêu quư bà vô cùng.”

-Đ: Tôi cũng rất yêu quư các bạn. (Bà bắt đầu khóc thật sự. Những giọt nuớc mắt chân t́nh của bà Lorétta Sanchez đă rơi xuống như những viên ngọc quư trong một buổi chiều gió bắt đầu thổi mạnh.)

 

(*) Danh sách do Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Hùng, Khối 8406 chuyển.)

 

                                                                             Chu Tất Tiến.

Dân Biểu Loretta Sanchez - Người con gái cưng của Cộng Đồng Việt Nam
 
Con gái cưng Loretta Sanchez
 
"Tôi muốn nói câu này. Tôi ở bên các bạn v́ tôi thấy ḿnh như một đứa con gái của cộng đồng (a daughter to the Vietnamese Community). Với tôi, cộng đồng Việt Nam là gia đ́nh đích thực của tôi. Nhiều người đă đến với tôi, đặt hy vọng vào tôi, mong tôi giúp họ chuyện này chuyện nọ. Tôi rất cảm động được cùng đồng hành với các bạn. Tôi vô cùng xúc động, rất mong cho mọi người được một đời sống tốt đẹp hơn..."
 
"Không phải giúp cho họ rời đất nước của họ, mà họ phải được sống hạnh phúc ngay tại quê huơng của họ. Tôi làm những việc này v́ tôi thấy cần phải làm. (Nước mắt bà bắt đầu long lanh. PV CTT ghi nhận)"
(DB Loretta Sanchez)
 
Phi lộ:
Sanchez Loretta là cái tên quá quen thuộc với cộng đồng Việt Nam chúnh ta, đặc biệt là miền Nam California. Nhân dịp xem buổi phỏng vấn của nhà văn Chu Tất Tiến với bà, tôi ghi nhận ra đây đôi điều về người con gái Mỹ có trái tim Việt Nam, nàng tiến đến đương đầu với bạo quyền Cộng Sản Việt Nam, Loretta hô hào cho tiến tŕnh dân chủ hóa Việt Nam, nàng sang Việt Nam t́m đến những nhà dân chủ để vấn an họ hay tranh đấu cho những tù nhân lương tâm tại quê nhà. Loretta gần gủi với cộng đồng người Việt. Về đôi nét tiểu sử th́ sau đây là vài điểm tóm lược:
 
 
 
 
Loretta Sanchez sinh ngày 7 tháng Giêng, năm 1960 tại thành phố Lynwood, thuộc quận hạt Los Angeles, miền Nam California, học trung học tại trường Katella High School, Anaheim, Quận Cam, đậu cử nhân tại trường Chapman University, Quận Cam và văn bằng cao học thương mại tại trường American University, Washington, D.C., vào năm 1984. Sau đó nàng làm phân tích viên tài chánh trong những năm 1984 đến 1996.! Sau đ� � liên tiếp đắc cử vào Hạ viện Hoa Kỳ, từ 1997 đến nay. Đơn vị phục vụ là 47 bao gồm 3 thành phố có nhiều cư dân gốc Việt lá Santa Ana, Garden Grove và Anaheim. Tưởng cũng nên nghi nhận nàng c̣n có người chị là Linda Sanchez cũng là một Hạ nghị sĩ liên bang đại diện đơn vị 39 thuộc hạt Los Angeles.
 
Linda & Loretta Sanchez
 
Là người phụ nữ gốc Mễ Tây Cơ, với nước da trắng và gương mặt khả ái, xinh xắn, thuở nhỏ đi học rất ít nói, tính rụt rè. Cha là người thợ máy, mẹ là thư kư, ông bà có 7 người con tất cả.
 
Loretta Sanchez khởi sự là đảng viên đảng Cộng ḥa ra tranh chức nghị viên thành phố Anaheim, nhưng thất cử. Sau đó nàng đổi đảng sang Dân chủ ra tranh chức Hạ nghị sĩ liên bang đương đầu với Dân biểu Robert K. Dornan của đơn vị 46, một nhân vật bảo thủ của đảng Cộng ḥa mệnh danh là B-52. Khi tuyên bố tranh chức ở đơn vị 46 đụng độ với tay diều hâu thâm niên kinh nghiệm, ít ai nghĩ rằng nàng con gái gốc Mễ, ít kinh nghiệm chính trường có thể địch nổi B-52 danh tiếng như cồn, nhất là ở triều đại của Ronald Reagan, đảng Cộng Ḥa vươn lên mạnh mẽ như báo chí và các sách sử ghi nhận. Tuy vậy, kết quả cuối cùng sau khi thưa gửi về những phiếu bầu bất hợp lệ do người di dân lậu, chung cuộc vẫn cay đắng cho B-52, Bob Dornan, nhưng vinh quanh cho người con gái cưng của cộng dồng Việt Nam, Loretta Sanchez, một bạch thiên thần (our white angel).
 
oOo
 
Xin mời đọc bài tường tŕnh phỏng vấn của nhà văn Chu Tất Tiến về dân biểu Loretta Sanchez như sau.
 
 
 
 
Chu tất Tiến.
 
Ngày thứ Bẩy 15 tháng 3 năm 2008, tại đài truyền h́nh VHN-TV, người viết có dịp nói chuyện với bà Dân Biểu Liên Bang Loretta Sanchez về vấn đề những nhà tranh đấu cho Dân Chủ ở Việt Nam bị bách hại. Người viết đă trao cho bà Dân Biểu Liên Bang một danh sách những người tranh đấu đang bị cầm tù gồm những người đă nhận án, và những người không có bản án(*). Bà Dân Biểu hứa sẽ dùng hết sức để can thiệp vào việc này. Bà cho biết, bà là một “đứa con gái” (a daughter) của cộng đồng người Việt như bài nói chuyện đă được tóm lược dưới đây:
 
-H: Thưa bà, với tư cách một người bạn thân thiết của cộng đồng Việt từ bao năm nay, bà có nhận định ǵ về t́nh h́nh nhân quyền tại Việt Nam, sau khi Việt Nam đă được nhận vào vai tṛ hội viên không thường trực của Hội Đồng Liên Hiệp Quốc? Bà có thấy họ thay đổi ǵ không?
-Đ: Kể từ khi chính quyền của Tổng Thống Bush bật đèn xanh cho Việt Nam được vào WTO, từ tháng giêng vừa qua, chúng ta không thấy có sự thay đổi ǵ mới mẻ. Ngược lại, nhiều nhân vật tranh đấu đă bị ở tù. Những cuộc khiếu kiện ôn ḥa ngoài đường phố đă bị tiêu diệt, mặc dầu họ tranh đấu rất ôn ḥa, chỉ đ̣i hỏi trả lại nhà cửa, đất đai của họ. Nhiều cuộc đ́nh công về quyền lợi lao động đă nổ ra v́ sự đối xử bất công. Đây là sự rạn nứt lớn trong hệ thống xă hội. Để đối phó lại việc đó, chúng ta phải có kế hoạch mới, phương hướng mới. 
-H:Theo lời bà vừa nói, đó đúng là sự rạn nứt lớn của hệ thống xă hội của Việt Nam. Như vậy, chúng ta phải có kế hoạch ǵ mới để mong có kết quả cho công cuộc đ̣i Tự Do cho Việt Nam?
-Đ: Công việc trước mắt là chúng ta phải nắm tay nhau cùng làm việc. Chúng ta phải lay động Thượng Viện để họ thông qua dự luật về Nhân Quyền. Cá nhân tôi đă bàn với Thượng Nghị Sĩ Barbara Boxer tuần vừa qua tại Washington D.C. Chúng tôi đang muốn cho Việt Nam trở lại danh sách những quốc gia cần quan tâm theo dơi. Trong ṿng hai tuần tới, chúng tôi sẽ bàn thảo với ông John Macain làm cách nào để Thượng Viện thông qua dự luật Nhân Quyền này để buộc Tổng Thống kư ban hành, lúc đó, mới hy vọng có thay đổi ở Việt Nam.
-H: Bà đă biết, hiện nay rất nhiều nhà hoạt động cho Nhân Quyền ở Việt Nam bị tống vào tù, bà có thấy phương cách nào để giúp trả tự do cho họ không?
-Đ: Đây là điều tế nhị. Mỗi quốc gia có luật lệ riêng của họ. Chúng ta không thể đường đột can thiệp vào nội bộ của các quốc gia khác. Do đó, việc mà chúng ta có thể làm là tạo áp lực trên họ. Một dịp sắp tới là việc Nguyễn Tấn Dũng sắp sang thăm nước Mỹ, chúng ta phải cất cao tiếng nói qua việc xin các chính khách áp lực ông này. Tôi thấy ngoài California, c̣n các tiểu bang khác rất đông người Việt như ở Houston, Florida, Louisiana, hay Massachusette, bên ngoài Boston. Nếu tất cả các nơi có người Việt cư ngụ mà đồng loạt nhờ các chính khách can thiệp, th́ cuộc diện có thể thay đổi lớn.
 
-H: Bà đă về Việt Nam hai lần và đă tiếp xúc với các nhà tranh đấu cho Dân Chủ trong nước, theo bà nghĩ, liệu họ có cơ hội c̣n sống sót đến ngày thành công không?
-Đ: Trong chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên, tôi đă thăm Bác sĩ Nguyễn Đan Quế mặc cho công an theo dơi như rươi. Tôi nhớ Bác Sĩ Quế đă nói: “Mọi chuyện rồi sẽ thay đổi. Thời gian ở bên chúng tôi. Có thể là 10 năm hay 100 năm, nhưng rồi sẽ có ngày ấy. Chúng ta phải cứng rắn hơn, cương quyết hơn.” C̣n Ḥa thượng Thích Quảng Độ nói rằng: “chúng tôi rất mừng khi bà chiến đấu giùm chúng tôi”. Ông và tôi nhất định sẽ nh́n thấy ngày ấy. Hiện nay, những con người can đảm như Lê thị Công Nhân đang chiến đấu v́ tin sẽ có ngày ấy. (Bà Loretta Sanchez giơ cao tấm h́nh của Luật sư Lê thị Công Nhân trước ngực.)
 
-H: Thay mặt cho những người không gửi lời nói đến bà được, chúng tôi xin chân thành cảm ơn bà đă làm một người bạn tốt của Việt Nam. Bà đă giúp cho chúng tôi rất nhiều trong cuộc chiến đấu này.
-Đ: Tôi muốn nói câu này. Tôi ở bên các bạn v́ tôi thấy ḿnh như một đứa con gái của cộng đồng (a daughter to the Vietnamese Community). Với tôi, cộng đồng Việt Nam là gia đ́nh đích thực của tôi. Nhiều người đă đến với tôi, đặt hy vọng vào tôi, mong tôi giúp họ chuyện này chuyện nọ. Tôi rất cảm động được cùng đồng hành với các bạn. Tôi vô cùng xúc động, rất mong cho mọi người được một đời sống tốt đẹp hơn. Không phải giúp cho họ rời đất nước của họ, mà họ phải được sống hạnh phúc ngay tại quê huơng của họ. Tôi làm những việc này v́ tôi thấy cần phải làm. (Nước mắt bà bắt đầu long lanh.)
-H: Chúng tôi không biết nói sao để cám ơn bà v́ tất cả những việc bà làm, không đến từ mục tiêu nào khác, ngoài tấm ḷng của bà. Chúng tôi thành thật muốn nói rằng: “Chúng tôi yêu quư bà vô cùng.”
-Đ: Tôi cũng rất yêu quư các bạn. (Bà bắt đầu khóc thật sự. Nh! ững gi ọt nuớc mắt chân t́nh của bà Lorétta Sanchez đă rơi xuống như những viên ngọc quư trong một buổi chiều gió bắt đầu thổi mạnh.)
 
(*) Danh sách do Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Hùng, Khối 8406 chuyển.)
 
    Chu Tất Tiến.
 
 
 
* Video links (Loretta Sanchez):